VCA-diploma: geldigheid, register en verlengen

Certificaat, diploma of pasje?

In het spraakgebruik lopen drie woorden door elkaar. Mensen zeggen "mijn VCA-diploma", "mijn VCA-pasje" of "mijn VCA-certificaat" en bedoelen hetzelfde: het bewijs dat je geslaagd bent voor het VCA-examen. Formeel is het een certificaat, geen diploma in de zin van het onderwijs. Het wordt afgegeven door de exameninstelling en geregistreerd door de beheerder van het VCA-schema.

Wat je krijgt, is tegenwoordig in de eerste plaats een digitaal document. Het pasje op creditcardformaat, dat veel mensen in hun portemonnee bewaren, is een extra en niet noodzakelijk om aan te tonen dat je gecertificeerd bent. Op steeds meer bouwplaatsen wordt de registratie digitaal gecontroleerd, waardoor het fysieke pasje langzaam verdwijnt.

Hoe lang je diploma geldig is

Een VCA Basis certificaat is tien jaar geldig. De teller loopt vanaf de datum waarop je het examen met succes hebt afgelegd, niet vanaf de dag waarop je het document ontving. Op je certificaat staat de exacte einddatum vermeld.

Voor VCA VOL geldt precies dezelfde termijn van tien jaar. Het verschil tussen de twee zit in doelgroep en examenomvang, niet in geldigheidsduur. Welk niveau bij jouw functie hoort, staat uitgelegd in VCA Basis of VCA VOL: welke heb jij nodig?.

Er bestaat geen tussentijdse verplichting. Je hoeft in die tien jaar geen opfriscursus te volgen, geen punten te verzamelen en geen herregistratie aan te vragen. Wel kan een individuele opdrachtgever aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld een eigen veiligheidsinstructie of een terreinspecifieke toelatingstest. Dat staat los van VCA.

Het Centraal Diploma Register

Zodra je slaagt, geeft de exameninstelling je resultaat digitaal door aan het Centraal Diploma Register voor VCA. Dat register is de officiële bron: wat daarin staat, geldt. Het bevat je naam, geboortedatum, het behaalde certificaat, de examendatum en de vervaldatum.

De registratie gebeurt automatisch en kost je niets. Je hoeft je niet apart aan te melden. In de regel staat je resultaat binnen enkele werkdagen na het examen in het register; bij drukte kan het iets langer duren. Klopt er iets niet, bijvoorbeeld een verkeerd gespelde naam, meld dat dan zo snel mogelijk bij de opleider waar je het examen hebt afgelegd, want een correctie loopt via de exameninstelling.

Let op één praktisch punt bij het aanmelden: je naam en geboortedatum moeten exact overeenkomen met je legitimatiebewijs. Een afwijkende spelling of een omgedraaide voornaam en achternaam levert later problemen op bij de controle op de bouwplaats.

Hoe je opdrachtgever het controleert

Er zijn drie manieren waarop een werkgever, uitzendbureau of hoofdaannemer je certificaat controleert.

Via het register. De meest gebruikte route. Met je naam en geboortedatum ziet de controleur direct of je certificaat geldig is en wanneer het verloopt. Dit is ook de reden waarom een geregistreerd certificaat belangrijker is dan het papieren pasje.

Via je digitale certificaat. Je kunt de pdf die je per e-mail hebt ontvangen doorsturen. Handig bij een sollicitatie of intake bij een uitzendbureau, waar men vaak vooraf een kopie wil.

Via het pasje bij de poort. Op sommige terreinen wordt aan de ingang nog om een fysiek pasje gevraagd, soms in combinatie met een terreinpas. Werk je op zulke locaties, vraag dan een papieren pasje aan zodra je geslaagd bent.

Wanneer je het certificaat krijgt

Bij OBA Opleidingen hoor je direct na het examen of je geslaagd bent; de uitslag verschijnt op je scherm. Het certificaat zelf ontvang je de eerstvolgende werkdag per e-mail. Doe je examen op zaterdag, dan staat het dus doorgaans maandag in je mailbox.

Controleer bij ontvangst drie dingen: je naam, je geboortedatum en het niveau (Basis of VOL). Wijkt er iets af, meld het dan meteen. Een correctie is eenvoudig zolang het kort na het examen gebeurt.

Wil je ook een fysiek pasje op creditcardformaat, dan kun je dat apart bestellen. De actuele kosten daarvan staan op de pagina Prijzen. Voor de meeste cursisten is het digitale certificaat voldoende.

Kwijt, beschadigd of naam gewijzigd

Een kwijtgeraakt certificaat is geen ramp. Je resultaat blijft in het register staan, ook als je het document niet meer hebt. Er zijn drie situaties.

Je bent de pdf kwijt

Neem contact op met de opleider waar je examen deed. Die kan het digitale certificaat opnieuw versturen. Houd je examendatum bij de hand; dat versnelt het opzoeken.

Je pasje is kwijt of stuk

Een duplicaat van het fysieke pasje is aan te vragen tegen een vergoeding. Zolang de registratie klopt, kun je in de tussentijd gewoon aan het werk, omdat de controle via het register verloopt.

Je naam is veranderd

Na een huwelijk of naamswijziging blijft je certificaat geldig op de naam waaronder het is afgegeven. Voor de zekerheid neem je bij een controle een document mee waaruit de naamswijziging blijkt. Een nieuw certificaat op de nieuwe naam is meestal niet nodig.

Verlengen na tien jaar

Verlengen is bij VCA geen aparte procedure: je legt het examen opnieuw af. Er bestaat geen verkorte hercertificering, geen puntensysteem en geen verplichte bijscholing. Slaag je, dan begint een nieuwe periode van tien jaar.

Je hebt twee routes. Je kunt de volledige cursusdag opnieuw volgen en aansluitend examen doen, of je gaat alleen op voor het examen. De tweede optie kost minder, maar is alleen verstandig als je de stof nog goed beheerst. In de praktijk verandert er in tien jaar genoeg in regelgeving en werkwijze om de cursus opnieuw zinvol te maken.

Begin op tijd. Wacht je tot na de vervaldatum, dan mag je in die tussentijd op veel terreinen niet werken. Plan je herexamen twee tot drie maanden voor het aflopen van je certificaat. Je nieuwe certificaat gaat in op de nieuwe examendatum.

Geldigheid in België en daarbuiten

Het VCA-systeem wordt beheerd vanuit Nederland en België en wordt in beide landen erkend. Een in Nederland behaald VCA Basis certificaat is dus ook op Belgische werven geldig. In België heet de tegenhanger van het systeem VCA eveneens VCA; de Franstalige variant heet BA4 in andere context, maar het VCA-certificaat zelf wordt onder dezelfde naam erkend.

Daarbuiten ligt het anders. Duitsland kent SCC (Sicherheits Certifikat Contraktoren), dat sterk op VCA lijkt en in veel gevallen wederzijds wordt geaccepteerd, maar dat is aan de opdrachtgever. Wie structureel over de grens werkt, kan het beste vooraf bij de opdrachtgever navragen welk certificaat wordt geëist. Meer achtergrond over het systeem staat op Wat is VCA?.

Vier misverstanden

"Mijn certificaat vervalt als ik een tijd niet in de bouw werk"

Nee. De geldigheid is gekoppeld aan de datum, niet aan je werkervaring. Werk je vijf jaar in een andere sector, dan is je certificaat daarna nog steeds geldig tot de vervaldatum.

"Ik moet elk jaar een toolbox of opfriscursus doen om het geldig te houden"

Toolboxmeetings zijn een eis aan het bedrijf, niet aan jouw certificaat. Ze houden je kennis actueel, maar ze verlengen niets.

"Op mijn certificaat staat dat ik het in het Turks heb gedaan"

Nee. De examentaal wordt niet op het certificaat vermeld. Het is exact hetzelfde document als dat van iemand die het Nederlandstalige examen deed.

"VCA Basis kan ik later omzetten naar VOL"

Omzetten bestaat niet. VOL is een apart examen met zestig vragen, dat je opnieuw aflegt. Bovendien is VOL niet in het Turks beschikbaar.

Wil je weten welk niveau je nodig hebt of wanneer je moet verlengen, kijk dan op VCA cursus in het Turks voor de eerstvolgende data, of stel je vraag via WhatsApp of 010 - 477 50 50. De antwoorden op zeventig andere vragen staan in de FAQ.